Llysieuaeth

Article in other languages:

Mae'r erthygl hwn yn cyfeirio at ddiet dyn, ar gyfer diet anifeiliaid sy'n seiliedig ar blanhigion gweler llysyddiaeth

Amryw o gynhwysion bwyd llysieuol

Diet sy'n eithrio cig (gan gynnyws helwrieth, pysgod, dofendod ac unrhyw sgil gynyrch lladd anifeiliad) yw llysieuaeth.[1][2] Mae sawl amrywiaeth ar y ddiet sy'n eithrio wtau a neu unrhyw gynnyrch anifeiliaid megis cynnyrch llaeth a mêl.

Ffruf o lysieuaeth yw diet fegan, sy'n eithrio pob cynnyrch anifeiliaid megis cig, pysgod, cynnyrch llaeth, wyau a mîel. Mae feganiaeth llym hefyd yn eithrio'r defnydd o gynnyrch anifeiliad megis gwlan, sidan, lledr a ffwr ar gyfer gwisg neu addurn, er nad yw rhain yn ymwneud â marwolaeth neu lladdfa anifail.[3]

Mae'r rhanfwyaf o lysieuwyr yn bwyta cynyrch llaeth ac wyau. Mae llysieuaeth-lactos yn cynnwys cynnyrch llaeth ond yn eithrio wyau, llysieuaeth-ofo yn cynnwys wyau ond nid cynnyrch llaeth, ac mae llysieuaeth-lactos-ofo yn cynnwys wyau a chynnyrch llaeth.

Mae diet rhannol-lysieuaeth yn cynnwys bwydydd llysiaul yn bennaf, ond hefyd yn cynnwys pysgod ac weithiau dofendod, yn ogstal ac wyau a chynnyrch llaeth. Mae'r cysylltiad rhwng rhannol-lysieuaeth a gwir lysieuaeth yn gyffredin yn achosi cymysgedd yn yr eirfa, yn arbennig llysieuaeth-pysgod sy'n cynnwys pysgod, a cham-gategoreiddio nifer o ddietau fel rhai llysieuol.[4][5] Dechrewyd defnyddio'r term llysieuwyr yn gyffredin gan Cymdeithas y Llysieuwyr, cyn gynhared a 1847, mae'r gymdeithas yn condemnio cysylltiad dietau rhannol-lysieuaeth fel llysieuaeth dilys; mae'n gymdeithas yn dweud nad yw bwyta pysgod yn lysieuol.[6]

Mae'r rhesymau drost ddewis llysiaeuaeth yn amrywio o foesoldeb, crefydd, diwylliant, moeseg, estheteg, amgylchedd, cymdeithas, economi, gwleidyddiaeth, blas neu iechyd. Mae dietau llysieuol sydd wedi eu cynllunio'n gywir wedi eu canfod i ateb anghenion maeth pob cyfnod o fywyd, ac mae astudiaethau ehangach wedi dangos fod llysieuaeth yn arwain i debygolrwydd llai o ddatblygu cancr, clefyd y galon ischaemig, a chlefydau eraill.[7][8][9][10]

Gweler hefyd

References

  1.  The Vegetarian Society - Definitions Information Sheet. The Vegetarian Society.
  2.  Vegetarian. Compact Oxford English Dictionary. “a person who does not eat meat for moral, religious, or health reasons. ['meat' is defined as 'the flesh of an animal as food']
  3. (Saesneg) Diffiniad geiriadur o'r gair 'Vegan'
  4.  Vegetarian Meal Planning. uwhealth.org.
  5. Bryant A. Stamford, Becca Coffin (1995). The Jack Sprat Low-Fat Diet. University Press of Kentucky. ISBN 081310856X, 9780813108568
  6. "VEGETARIANS DO NOT EAT FISH!" Ymgyrch Pysgod Cymdeithas y Llysieuwyr
  7. Timothy J Key ac eraill, "Mortality in vegetarians and nonvegetarians: detailed findings from a collaborative analysis of 5 prospective studies" American Journal of Clinical Nutrition, Vol. 70, No. 3, 516S-524S, Medi 1999 [1]
  8. Timothy J Key ac eraill, "Mortality in British vegetarians: review and preliminary results from EPIC-Oxford" American Journal of Clinical Nutrition, Vol. 78, No. 3, 533S-538S, Medi 2003 [2]
  9.  Vegetarian Diets. American Dietetic Association a Dietitians of Canada.
  10.  Meat can raise your lung cancer risk, too. MSNBC (11 Rhagfyr 2007).

Dolenni allanol

Questions for article:

This article is from Wikipedia. All text is available under the terms of the GNU Free Documentation License.


IHS Europe: Infrared Heating Systems for Home and Business.